10 mikro vattan daha az enerji sərf edən bal arısının beyni müasir dövrün ən məhsuldar kompyuterindən 100 milyon dəfə üstündür.

Ana arının bir gündə yumurtladığı yumurtaların ağırlığı öz ağırlığından 20 dəfə çoxdur.

Bal arıları bir pətəyi doldurmaq  üçün 100 milyon çiçəyin nektarını yığa bilir və 100 min kilometr uça bilir.

Bir arı ailəsi bir kiloqram bal istehsal etmək üçün dünyanın ətrafını 6 dəfə dönməyə bərabər uçmalıdırlar.

Arı özündən 330 dəfə ağır yük daşıya bilir.

Uçan arının hər kilometrdə bir enerji üçün yarım milliqram (qramın 2000-də biri) bala ehtiyacı var. Bir arı bir litr bal enerjisi hesabına 25 kmsürətlə və saniyədə 200-250 dəfə qanad çalaraq 3.000.000 kmməsafə qət edir.

Dünyanın ən sürətli kompyuterlərindən biri saniyədə 16 milyard aritmetik əməliyyat apara bilir. Bal arısı isə eyni vaxtda daha az enerji sərf edərək 10 trilyonluq əməliyyat yerinə yetirmək qabiliyyətinə malikdir.

Şübhəsiz ki, insanların arılarla əlaqədar kəşf etdikləri məlumatlar bununla məhdudlaşmır. Arılar daha mükəmməl sistemə, ağıllı davranışlara, hesablama, plan qurma, tikmək kimi qabiliyyətlərə sahibdir.

Ağıllı və vicdanlı insan yuxarıdakı məlumatlardan bu nəticəni çıxara bilər: Allah bütün digər canlılar kimi, arıları da sahib olduqları üstün qabiliyyətlərlə birlikdə yaratmış və onları öz ehtiyaclarından çox bal istehsal etmək qabiliyyəti ilə təchiz edərək insanların xidmətinə vermişdir. Allah qullarına qarşı sonsuz şəfqət və mərhəmət sahibidir. O, göylərdə və yerdə olan hər şeyin, bütün canlıların tək hakimidir. Canlıların sahib olduqları bütün xüsusiyyətlər Allahın sonsuz elminin və qüdrətinin yer üzündəki təcəllilərindəndir.

“Rəbbin bal arısına belə vəhy  etdi: “Dağlarda, ağaclarda və (insanların) qurduqları çardaqlarda  özünə evlər tik; sonra bütün meyvələrdən ye və Rəbbinin sənə göstərdiyi yolla rahat get!  (O arıların) qarınlarından insanlar üçün şəfa olan müxtəlif rəngli bal çıxar. Şühəsiz ki, bunda düşünüb dərk edənlər üçün bir ibrət vardır!” (Nəhl surəsi 68-69)

İnsanı gündəlik həyatda gizli eqoizmə sürükləyən səbəblər hansılardır?

Nəfs insanı gizli şəkildə necə eqoizmə sürükləyir?

Eqoizm nəfsdə olan və insanın həyatı boyu çox böyük diqqətlə çəkinməli olduğu pisliklərdən biri olub insanın özünün belə təxmin etmədiyi pis əxlaqa, həyat tərzinə və yanlış məntiqə sürükləyən çox təhlükəli hissdir. Ən əsas xüsusiyyəti eqoizm olan şeytan da insanı həyatının sonuna qədər bu yöndən aldatmağa çalışır. Ona görə, insan eqoizmə qarşı çox diqqətli olmalıdır.

Nəfs insanı bir çox yollarla açıq-aşkar eqoizmə sürükləyə bilər və həmçinin gizli şəkildə, hiyləgərcəsinə bu hissi insana yaşada bilər. Bəzən nəfs çox doğru, rəhmani və faydalı davranışlardan gizli şəkildə insanı eqoistliyə çəkmək üçün istifadə edir. İnsanlara yaxşı işlər görməyi xatırlatmaq, faydalı tövsiyələr vermək, tənqid etmək kimi davranışlar buna misaldır.

Bütün bunlar Quran əxlaqına uyğun davranışlardır. İman gətirən insanın ətrafındakılara fayda verən, onların daha rahat və daha yaxşı yaşamasına səbəb olan maddi-mənəvi məsələlərdə fikrini söyləməsi çox gözəl davranışdır. Ancaq bəzən eqoist insan bu cür davranışlarla eqoizm hissini daha da bəsləyir. Daima başqalarının səhvlərini axtarıb tapmaq, səhvlərini düzəltmək, onlara ağıl vermək, doğru yolu göstərmək bu cür insanın özünü üstün görməsinə səbəb ola bilər. Ona bütün bunları etdirənin, insanların xeyrinə vəsilə edənin ancaq Allah olduğunu unutduqda bu davranışları ilə özünü ətrafındakı hər kəsdən üstün görür. Hətta bunun üçün çox vaxt insanın ətrafındakıları bu cür tənqid etməsinə, onlara istiqamət verməsinə və səhvlərini düzəltməsinə ehtiyac da olmur. Bəzən adi gündəlik söhbətlərdə ifadə edilən fikirlər, tövsiyələr və ya sadə təlimatlar belə bu insanların eqoizm hissini bəsləyir.

Bu vəziyyətə düşən insanlar nə qədər böyük təhlükə ilə üzləşdiklərini dərk etmirlər. Çünki səhv etdiklərini düşünmürlər. İnsanlara istiqamət vermək, ətrafına sözünü keçirmək, istəklərini etdirmək daxilən insanın eqoistliyini getdikcə artırır. Nəfsin bu xüsusiyyəti ancaq insanın eqoizm hissinə zidd vəziyyət əmələ gəldikdə üzə çıxır.

Nəfsin insanı gizli eqoizmə sürükləməsinin qarşısını almaq üçün çox diqqətli olmaq lazımdır

Eqoistliyə meyilli insan nəfsinin bu təhlükəsinə qarşı çox diqqətli olmalıdır. Bu cür insan nə qədər doğru olsa da, insanları idarə edən, onlara ağıl verən, tənqid edən deyil, idarə edilən, tabe olan, başqalarının verdiyi tövsiyələrə riayət edən mövqedə olmağı üstün tutmalıdır. Eqoizmini tamamilə əzdiyinə əmin olana qədər bu əxlaqın ona çox faydalı olduğunu unutmamalıdır. Xüsusilə də hər iki tərəf bənzər fikirlər irəli sürdükdə və ya haqlı olduqda bu cür insan öz haqqından keçib qarşı tərəfin fikirlərini və ya haqlı olduğunu qəbul etməlidir. Bütün bunlar bu insanın içindəki təvazökarlıq hissinin getdikcə güclənməsinə səbəb olar, özünü başqalarından üstün görmək istəyi və iddiası tədricən azalıb aradan qalxar və məzlum, ixlaslı, acizliyini dərk edən insana çevrilməsinə imkan yaradar.

Eqoizmə qapılma riski başqalarına nisbətən daha çox olan insanın bu cür tədbirlər görərək nəfsini tərbiyə etməsi ancaq Allah qorxusu, Allaha olan təslimiyyəti və itaətkarlığı ilə mümkün olar. Allahın bəyənmədiyi əxlaqa uyğun yaşamaqdan çəkinmə istəyi insanın nəfsini istədiyi kimi tərbiyə etməsinə səbəb olur.

Eqoizm insanı cəhənnəmə sürükləyir

İman gətirən insan anlayır ki, eqoizm təkcə gündəlik həyatdakı davranışlarına və ya insanlarla münasibətlərinə təsir etmir. Eqoizm şeytanı azdıran, onun (Allahı tənzih edirik) Allaha qarşı çıxmasına səbəb olan və əbədi Cəhənnəmə sürükləyən təhlükədir. Bu davranış şeytan kimi insanları da günaha, əxlaqının pozulmasına və Cəhənnəmə sürükləyən nəfsin pis xüsusiyyətidir. Uca Allah Quranda bu təhlükəni insanlara belə bildirmişdir:

Ona: “Allahdan qorx!”– deyildikdə, lovğalıq onu daha da günaha sürükləyər. Ona Cəhənnəm kifayət edər. Ora nə pis yataqdır! (Bəqərə surəsi, 206)

Ona görə, bu həqiqəti bilən mömin nəfsinə çətin gəlsə də, eqoizmdən çəkinmək üçün əlindən gəldiyi qədər bütün tədbirləri görər və bunları həyata keçirmək üçün heç bir sıxıntı çəkməz. Unutmaz ki, Allah Ona itaət edən, hər an Rəbbimizə nə qədər möhtac olduğunu dərk edərək yaşayan, gözəl sözə tabe olmağı özünə təhqir qəbul etməyən, lovğalanıb insanlar üzərində hökmranlıq etməyə çalışmayan, məzlum, təvazökar, gözəl əxlaqlı qullarını sevir. Allahın Quranda təkəbbürlü, lovğa insanları sevmədiyini bildirir. Allahdan qorxaraq həyatının sonuna qədər Allahın bəyəndiyi əxlaqa uyğun yaşamaq üçün səmimi iradə göstərər.

Allah Quranda bu məsələdə qullarının necə davranmasını istədiyini belə bildirmişdir:

İnsanlardan təkəbbürlə üz çevirmə, yer üzündə lovğa-lovğa gəzib dolanma. Həqiqətən, Allah heç bir özündən razını, lovğalanıb fəxr edəni sevməz! (Loğman surəsi, 18)

Möminlər təvazökar davranışları ilə gizli eqoizmi olan insanlardan fərqlənirlər

Quranda xəbər verilən “Bizim ayələrimizə ancaq ayələrimizlə öyüd-nəsihət olunduqları zaman səcdəyə qapananlar və təkəbbür göstərməyərək Rəbbini həmd-səna ilə təqdis edənlər iman gətirərlər. (Səcdə surəsi, 15)” ayəsindən imanın ən mühüm şərti və açıq-aşkar göstəricilərindən birinin lovğalanmamaq olduğu məlum olur. Möminlər də “Səcdə” surəsindəki bu ayənin tələbinə uyğun olaraq və Allahın lovğalıq edənləri sevmədiyini (Nisa surəsi, 36) bildikləri üçün daima təvazökar olurlar:

Rəhmanın qulları o kəslərdir ki, onlar yer üzündə təvazökarlıqla gəzər, cahillər onlara söz dedikləri zaman salam deyərlər. (Furqan surəsi, 63)

Din əxlaqı Allaha təslimiyyəti, təslimiyyət isə insanın acizliyini dərk etməsini tələb edir. Hər şeyin Allaha aid olduğunu və özlərinin Allah qarşısında qüsurlarını, acizliklərini bilən möminlər təbii olaraq Onun yaratdığı digər insanlara qarşı da təvazökar davranırlar.

Eqoist və təvazökar davranışlar insanlar arasındakı münasibətlərdə də üzə çıxır. Möminlər Allaha olan itaətlərini Onun mömin qullarına qarşı göstərdikləri təvazökarlıqla göstərirlər. Sahib olduqları xüsusiyyətlərin heç birinin özlərinə aid olmadığını anlayırlar. Buna görə, daima şükür edir və əllərindəki hər şeyi Allahın istədiyi an geri ala biləcəyini unutmurlar. Özlərini yaradan sonsuz qüdrət sahibinin əzabından qorxur və Allahın sığınılacaq tək güc olduğunu bilirlər. İnananların bu təslimiyyətli ruhi halı və Allah qorxusu bir ayədə belə xəbər verilmişdir:

De: “Məni Allahdan (Allahın əzabından) heç kəs qurtara bilməz və mən də Ondan başqa heç bir sığınacaq tapa bilmərəm! (Cin surəsi, 22)

Möminlərin təvazökar davranışlarından gözəl nümunələr:

• Allah qarşısında acizliklərini bilirlər
• Allaha heç nəyi şərik qoşmurlar
• Allahın elçilərinə itaət edirlər
• Səhvlərində israr etmirlər
• Əldə etdiklərinə görə azğınlaşmırlar
• Dünyanı deyil, axirəti istəyirlər
• Heç kəsə istehza etmirlər
• Şeytanın yolu ilə getmirlər
• Təkəbbürlü insanlara boyun əymirlər

Gizli eqoizmi olan insanlar daxilən özlərinin ən ağıllı, ən haqlı olduqlarına əmindirlər. Öz gözlərində özlərini (Allahı tənzih edirik) ilahlaşdırıblar. Bu təqdirdə, hər hansı qüsuru və ya səhv etməyi qürurlarına sığışdıra bilmirlər. Ona görə, ətrafdakılara səhvlərini göstərməməyə çalışırlar. Buna görə də eqoistliklərinin üzə çıxmasını istəmir və bu xüsusiyyətlərinin bilinməsindən utanırlar. Bu cür insanlar ancaq Allahdan qorxmaq, Ondan çəkinmək əvəzinə insanların rizasını itirməkdən qorxurlar.

Gizli eqoizmə malik insanlar klassik eqoistlərdən fərqli olaraq daha zirəkdirlər. Onlar, əslində, nəyin doğru, nəyin yanlış olduğunu bilirlər. Eqoist davranışın digər insanlara mənfi təsir edəcəyini, onları qəzəbləndirəcəyini bilirlər. İnsanların razılığını qazanmağı üstün tutduqlarına görə, onların rizasını itirməmək üçün eqoistliklərini gizlədirlər. Təvazökarlığın yaxşı xüsusiyyət olduğunu bildikləri üçün təvazökar görünməyə çalışırlar.

]]> http://dusunek.net/2012/05/23/gizli-eqoizmi-besleyen-davranislardan-cekinmeyin-ehemiyyeti/feed/ 0 fayuu eqoist http://dusunek.net/2012/05/23/insan-mocuzesi-gozlerin-qorunmasinda-kirpiklerimizin-rolu/ http://dusunek.net/2012/05/23/insan-mocuzesi-gozlerin-qorunmasinda-kirpiklerimizin-rolu/#comments Wed, 23 May 2012 09:51:55 +0000 fayuu http://dusunek.net/?p=3220 ]]> Gözlər orqanizmin xarici aləmə açılan pəncərəsidir. Bu pəncərələrin qorunması və baxımı xüsusi sistem nəticəsində təmin olunur. Göz qapaqları mükəmməl işləyən bu sistemin ən mühüm hissələrindən biridir. Kirpiklər də bu möhtəşəm müdafiə sisteminin bir hissəsi və insanın simasını gözəlləşdirən estetik möcüzədir.

Göz mürəkkəb quruluşa və xüsusi funksiyaya malik olmasına baxmayraq, bədənimizdə çox kiçik yer tutur. Eynilə qiymətli daşın ziynət qutusunda saxlanılması kimi, kəllə sümüyümüzün içində xarici amillərdən qorunacaq şəkildə saxlanılır.

Göz estetik şəkildə qorunur. Gözü qorumaq üçün göz ətrafında möhkəm, zirehli qabıq da ola bilərdi. Halbuki, göz ətrafı sümüyün quruluşu, göz qapaqları, qaşlar və kirpiklər çox estetik və simmetrik görüntü əmələ gətirirlər.

Kirpiklərin müdafiə funksiyası

Göz qapağının kənarından çıxan kirpiklər gözə estetik gözəllik və ifadə verməklə bərabər onu tozdan və yad maddələrdən qoruyur. Kirpiklər qopduqda və ya kəsildikdə yenidən uzanırlar. Kirpik əvvəlki ölçüsünə çatdıqda uzanma dayanır. Bir kirpiyin uzanması 2-3 ay çəkir.

İnsanın kirpikləri eynilə pişiklərin bığları kimi toxunuşa çox həssasdırlar. Ona görə də toz və ya başqa zərərli maddə gözə daxil olduqda reflektiv şəkildə gözü qoruyurlar. Bu, Allahın yaratmasındakı gözəlliyin bənzərsiz nümunələrindən sadəcə biridir. Allah bir ayədə yaradılışdakı qüsursuzluğu belə xəbər verir:

O, yaradan, yoxdan var edən, surət verən Allahdır. Ən gözəl adlar ancaq Ona məxsusdur. Göylərdə və yerdə nə varsa, Onu təqdis edib şəninə təriflər deyər. O, yenilməz qüvvət sahibi, hikmət sahibidir! (Həşr surəsi, 24)

Kirpiklərimiz necə qıvrılır?

Kirpiklər düz və yumşaq olub, yuxarıya doğru bir az qıvrılırlar. Bu forma həm əlverişli, həm də çox estetikdir. Zeis vəzlərinin ifraz etdiyi yağlı maddə ilə kirpiklər yağlanır, qövsvari elastik forma alırlar. Əgər bu zərif qulluq edilməsəydi, kirpiklər çox bərk olar, hər göz qırpdıqda bir-birinə ilişərək narahatlıq verərdi.

Gözümüz üçün böyük əhəmiyyət daşıyan başqa bir ünsür olan göz yaşının da kirpiklərin qövsvari quruluşunda rolu var. Göz yaşı üç müxtəlif təbəqədən ibarətdir.

Ən yuxarıda yağlı lipid təbəqəsi, ortada lakrimal vəzlər tərəfindən ifraz edilən maye təbəqə və altda musin təbəqəsi yerləşir. Lipid təbəqəsi həm selikli qişanın üzərindəki təbəqənin nəmlənməsini, həm də kirpiklərin qövsvari forma almasını təmin edən təbəqədir. Lipid təbəqəsi kirpiklərin tük kisəciklərinə açılan zeis yağ vəzləri tərəfindən ifraz olunur.

Kirpiklərinizdə kiçik canlıların yaşadığını bilirdinizmi?

Kirpiklərimizdə gözlə görünməyən demodisid adlı canlılar yaşayır. Bu canlıların ən əsas xüsusiyyətləri belədir:

Demodex folliculorum və ya demodisid adlanan0.4 mm uzunluğundakı bu mikroskopik canlı məsamələrdə, saçlarda, burunda, çənədə və kirpiklərimizin köklərində yaşayan gənə növüdür.

Demodisidlərin törətdiyi infeksiyalar bu gənələrin bir neçəsinin eyni kirpik kökündə toplanması ilə əmələ gəlir.

Bu gənələr ölü dəri hüceyrələri və ya göz ifrazatı ilə qidalanırlar. Bir kirpik kisəciyində 25 demodisid yumurtası olur. Böyüdükdə kisədən çıxır və yumurtalarını qoymaq üçün yeni kisə tapırlar. Bu proses 14-18 gün davam edir. Demodisidlərin bədənləri tük kisəciklərinə yapışmağa imkan verən pulcuqlarla örtülüdür.

Demodisidlər eyni kirpik kisəciyində toplanmasalar, zərərli deyillər.

Bəzi demodisid növləri göz yaşı ifrazını zədələyən göz xəstəliklərinə səbəb olurlar. Çünki bu gənələr göz yaşı ifraz edən zeis vəzlərini yeyirlər.

Bu gənələrin törətdiyi narahatlıq və yanma nəticəsində blepharitis xəstəliyi əmələ gəlir. Bu xəstəlikdə kirpiklər tökülə bilər.

Gözün mütəşəkkil qorunması Rəbbimzin yaratma sənətinə heyranlığımızı artırır

Göz bütün orqanoidləri ilə birlikdə bir anda, tam yaradılmışdır. Kirpiklərimiz olsaydı, ancaq onların qıvrılmasını təmin edən zeis vəzləri olmasaydı, gözümüzü açıb-yummağımız çox çətinləşər və gözlərimiz sıradan çıxardı. Buna görə də bəlkə sadəcə estetik ünsür və bəzək kimi görünən kirpiklərimiz, əslində, gözümüz üçün çox böyük əhəmiyyətə malikdir.

Gözü təşkil edən hər orqanoidin qüsursuz yaradılışı Allahın üstün yaratma sənətinin nümunələrindən təkcə biridir. İnsan heç bir səy göstərmədən, doğulduğu anda etibarən hazır əldə etdiyi bu nemətlərə görə Allaha hər an şükür etməlidir. Rəbbimizin qullarına rəhməti ayələrdə belə bildirilir:

Əgər Allahın nemətlərini sayacaq olsanız, sayıb qurtara bilməzsiniz. Həqiqətən, Allah bağışlayandır, rəhm edəndir! (Nəhl surəsi, 18)

 De: “Sizi yoxdan yaradan, sizə qulaq, göz və qəlb verən Odur. Nə az şükür edirsiniz!” (Mülk surəsi, 23)

Allah sizi analarınızın bətnlərindən heç bir şey bilmədiyiniz halda çıxartdı. Sonra sizə qulaq, göz və qəlb verdi ki, şükür edəsiniz! (Nəhl surəsi, 78)

Dəvələrin kirpiklərindəki maraqlı müdafiə sistemi

Dəvəni “xüsusi canlı” edən ən ağır şərtlərdən belə təsirlənməyən bədən quruluşudur. Dəvənin kirpikləri də çox xüsusi yaradılışa malikdir. Çox güclü qum fırtınaları belə dəvənin gözlərinə zərər vermir. Çünki kirpiklər bir-birinin içinə keçən quruluşdadır və hər hansı təhlükə zamanı avtomatik bağlanırlar. Beləcə, heyvanın gözünə kiçik toz zərrəciyi belə girə bilmir.

Şübhəsiz ki, bütün varlıqlar müxtəlif xüsusiyyətləri ilə birlikdə onları yaradan Allahın sonsuz gücünü və elmini göstərir. Qurandakı bir çox ayədə bu həqiqət xəbər verilir, Allahın yaratdığı hər şeyin bir ayə, yəni dəlil və ibrət olduğu bildirilir. Dəvənin yaradılışındakı təfərrüatlara Quranda “Məgər dəvəyə baxmırlar ki, necə yaradılmışdır? (Ğaşiyə surəsi, 17)” ayəsi ilə diqqət çəkilməsi buna misaldır.

İnsan təhlükə ilə üzləşdiyində vicdanı sürətlə hər şeyin hesabatını aparmağa başlayır. Dünyada keçirdiyi ömrünü və bu müddət ərzində gördüyü işləri bir-bir qiymətləndirir. Əgər bu insan dünyada yaxşı işlər görməyibsə, Allahın dininə riayət etməyibsə, o zaman içini böyük peşmançılıq bürüyür. Həyatı boyu heç vaxt düşünmədiyi həqiqətlər bir anda bütün açıqlığı ilə gözünün önünə gəlir. Bəlkə də həyatında ilk dəfə ölümün, həqiqətən, çox yaxın olduğunun fərqinə varır. Cənnətə layiq ömür sürmədiyini və keçirdiyi peşmançılıq hissinin də bundan qaynaqlandığını anlayır. Allaha qarşı etdiyi nankorluğu dərk edir və bu davranışının əvəzsiz qalmayacağını da vicdanı ilə hiss edir. O ana qədər heç vaxt keçirmədiyi qorxu hissi içini bürüyür. Bu vəziyyətdən onu yalnız Allahın qurtara biləcəyini anlayır. Əgər xilas olsa, bundan sonra yaşadıqlarını qətiyyən unutmayacağına, Allaha çox şükür edəcəyinə və həyatının qalan hissəsini Allahın rizasına uyğun yaşayacağına dair söz verir. O, təhlükədən xilas olmaq üçün yalvara-yalvara Allaha dua edir. Yetər ki, xilas olsun və əlinə bir daha yaşamaq fürsəti düşsün…

Nankorluğun fərqinə varmaq

Amma bir çox insan təhlükə sovuşduqdan sonra Allaha verdiyi sözə sadiq qalmır. Allah onu xilas etdikdən sonra əvvəlki ruh halına qayıdır. Peşmançılıq və təslimiyyət yerini bir anda nankorluğa verir. Ölümlə burun-buruna gəldiyində düşündüyü və fərqinə vardığı həqiqətləri bir anda unudur. Sanki Allaha dua edən və o peşmançılığı yaşayan o deyilmiş kimi Allahdan üz çevirir. Əvvəlki həyatına qaldığı yerdən, bəlkə də dünyaya daha da bağlanaraq davam edir.

İnsanlar hər hansı bir çətinliklə qarşılaşdıqları an Allaha yönəlirlər. Ancaq təhlükədən xilas olduqdan sonra bir anda Allaha verdikləri sözü unudaraq nankorluq edirlər. Buradan belə aydın olur ki, insanların yaşadıqları peşmançılıq təhlükə anındakı çarəsizliklərindən qaynaqlanır.

Əsl peşmanlıq

İnanan insanlara xas olan peşmançılıq isə belə deyil. Əsl peşmançılıq bir anda unudulmayan, insanı hərəkətə gətirən, hətta bəzən insanda əsaslı dəyişikliklər meydana gətirən hissdir. Səmimi peşmançılığı qəlbində hiss edən insan həyatının ona bağışlanan sonrakı hissəsini Allahın rizasına uyğun yaşayar və Allahdan bağışlanmasını ümid edər. Şərait dəyişsə və ona yeni fürsət verilsə, əsla əvvəlki davranışına geri dönməz. Çünki belə bir nankorluğun, Allahın ayələrində bildirildiyi kimi, yalnız öz əleyhinə olacağını bilir.

İnsanın bunları düşünməsi və doğru qərar verməsi üçün mütləq təhlükə ilə qarşılaşması vacib deyil. Hətta belə bir təhlükə ilə qarşı-qarşıya olmadığı üçün də aldanmamalıdır. Belə bir vəziyyətə heç düşməyəcəyini düşünən insan bəlkə çox yaxın bir zamanda buna bənzər bir hadisə ilə qarşılaşacaq və ya bəlkə də həyatının sonuna qədər belə bir hadisə ilə qarşılaşmayacaq. Amma qəti olan bir şey vardır ki, insan üçün təqdir edilən ölüm anı gəlib çatanda ölüm mələklərini yanında görəcək. Ölüm həqiqətini gördüyü anda, əgər Allahın rizasına uyğun yaşamamışsa, mütləq peşman olacaq.

İnsan məhz bu peşmançılıqla dünyada da, axirətdə də sonsuza qədər qarşılaşmamaq üçün Allaha yönəlməli, Ondan qorxub çəkinməli, Onun Quranda bildirdiyi əmrləri yerinə yetirməlidir. Ölüm çox yaxındır. Buna görə də, insan heç nəyi təxirə salmamalı, verdiyi səmimi qərarları səbir və iradə ilə tətbiq etməlidir. Allaha olan yaxınlıq və səmimiyyətinin ölçüsü isə çarəsizlik və təhlükə anında Allaha yönələn insanın yaxınlığı və səmimiyyəti qədər olmalıdır. Bu yaxınlıq və səmimiyyəti isə bütün həyatı boyu davam etdirməlidir.

]]> http://dusunek.net/2012/05/23/axirtdeki-pesmanciliq/feed/ 0 fayuu mescid http://dusunek.net/2012/05/23/her-insan-vehyle-hereket-edir/ http://dusunek.net/2012/05/23/her-insan-vehyle-hereket-edir/#comments Wed, 23 May 2012 08:15:06 +0000 fayuu http://dusunek.net/?p=3214 ]]> İnsan vəhylə necə hərəkət edir?

Peyğəmbərlərə gələn vəhy ilə insanlara gələn vəhy arasındakı fərq nədir?

Hz. Mehdi (ə.s) vəhy alacaqmı?

Allah hər insana gözəl davranmağı və danışmağı, sağlam fikirlə mühakimə yürütməyi, doğrunu və yanlışı bir-birindən ayırd etməyi ilham edir. Bu mənəvi xüsusiyyət vicdandır.

Allahın hər insana vəhyi: vicdan

Vicdan bütün insanlarda ortaqdır. Yəni bir insanın vicdanına görə doğru olan şey eyni şərtlər daxilində başqa insanların vicdanlarına görə də doğrudur. Vicdanlar heç vaxt bir-birinə zidd olmaz. Bunun səbəbi vicdanın mənbəyidir. Vicdan Allahın ilhamıdır. İnsan vicdanını dinlədikdə Allahın vəhyi ilə hərəkət etmiş olur. Allah hər insana vicdanı vasitəsilə Öz rizasına uyğun ən doğru davranışları bildirir.

Vicdanın Allahın ilhamı olduğu Qurani-kərimin “Şəms” surəsində belə bildirilir:

And olsun nəfsə və onu yaradana (ona biçim verənə); Sonra da ona günahlarını və pis əməllərdən çəkinməsini ilham edənə ki, nəfsini (günahlardan) təmizləyən mütləq nicat tapmışdır! Onu (günaha) batıran isə, əlbəttə, ziyana uğramışdır. (Şəms surəsi, 7-10)

Yuxarıdakı ayələrdə Allah nəfsə günahları (günah etməyi, üsyan etməyi, fasiq olmağı, yalan danışmağı, Allaha itaətsizlik etməyi, haqdan üz çevirməyi, nizam-intizamı pozmağı, əxlaqi degenerasiyanı) və eyni zamanda bu günahlardan çəkinməyi ilham etdiyini bildirir. İnsanı pisliklərdən çəkindirən və ona doğru yolu göstərən məhz vicdanıdır.

Vicdanın ən mühüm xüsusiyyətlərindən biri isə insanın öz-özünə doğru yolu tapmasına kömək etməsidir. Heç kim göstərməsə də, vicdan insana doğru yolu göstərir. Ancaq insan vicdanını dinləməli və dediklərini tamamilə yerinə yetirməlidir. Buna görə, vicdanın səsini dinləmək din əxlaqının əsas ünsürüdür.

Hər insan şüur sahibi olduğu andan etibarən uca  Allahın ona ilham etdiklərindən, yəni vicdanının söylədiklərindən məsuldur. Ətrafındakı hadisələri dərk etməyə başlayan, mühakimə qabiliyyəti qazanan hər insan artıq vicdanının səsini eşidər. Nəfsi ilə vicdanını ayırd edəcək qabiliyyətə və vicdanına tabe olacaq iradəyə sahib olar. Artıq bundan sonra qarşılaşdığı hadisələr zamanı seçdiyi yola görə məhşər günündə sorğu-sual olunacaq, vicdanına tabe olarsa, Allahın əbədi cənnətinə layiq görüləcək, nəfsinə tabe olarsa,  “qapıları kilidlənmiş” əbədi cəhənnəm əzabı ilə qarşılaşacaq.

Peyğəmbərlərə gələn vəhyə görə bütün insanlar məsuldur

Rəbbimizin qullarına sonsuz lütfü kimi göndərdiyi peyğəmbərlər tarix boyu bütün xalqları Allahın varlığından, birliyindən, sonsuz güc və qüdrət sahibi olduğundan, axirət günündən və Rəbbimizin qullarından xəbərdar ediblər. Allah bu həqiqəti Quranda belə bildirir:

Biz hər ümmətə: “Allaha ibadət edin, tağutdan çəkinin!” – deyə elçi göndərmişdik. Onlardan kimisini Allah hidayət yoluna yönəltmiş, kimisinə də azmaq nəsib etmişdir. Yer üzündə dolaşıb görün ki, (haqqı) yalan hesab edənlərin axırı necə oldu! (Nəhl surəsi, 36)

Allahın xüsusi seçdiyi və üstün xüsusiyyətlər bəxş etdiyi mübarək insanlar olan elçilər həmişə güclü imanları, gözəl əxlaqları, üstün xarakterləri və nümunəvi davranışları ilə ətrafın diqqətini çəkmiş, yaşadıqları qafil və azğın icmadan ayrılmışlar. Onları digər insanlardan fərqləndirən ən mühüm xüsusiyyətlərdən biri də Allahdan vəhy almalarıdır. Allah “Nisa” surəsində belə buyurur:

Biz Nuha və ondan sonrakı peyğəmbərlərə vəhy göndərdiyimiz kimi, sənə də vəhy göndərdik. Biz İbrahimə, İsmailə, İshaqa, Yəquba və onun övladlarına, İsaya, Əyyuba, Yunisə, Haruna və Süleymana da vəhy göndərdik. Biz Davuda da Zəburu verdik. (Nisa surəsi, 163)

Allahın peyğəmbərləri vasitəsilə insanlara çatdırdığı vəhyinə görə bütün insanlar böyük məsuliyyət daşıyır. Çünki Allah ayələri ilə insanlara doğru yolu göstərmiş, ibadət formalarını öyrətmiş, gözəl əxlaqı tərif etmiş və Öz dinini tam bildirmişdir. Rəbbimiz saleh əməllərin və ibadətlərin nələr olduğunu peyğəmbərlərə vəhy vasitəsilə bildirdiyini “Ənbiya” surəsində belə xəbər verir:

Biz Öz əmrimizlə onları doğru yolu göstərən rəhbərlər etdik. Onlara xeyirli işlər görməyi, namaz qılmağı və zəkat verməyi vəhy etdik. Onlar yalnız Bizə ibadət edirdilər. (Ənbiya surəsi, 73)

Hz. Mehdi (ə.s.) vəhy alar, ancaq xəbəri olmaz. Allah qəlbinə ilham edər

Axırzamanın mübarək şəxsi olan hz. Mehdi (ə.s) də vəhy alar, ancaq aldığı vəyh peyğəmbərlərə gələn vəhydən fərqlidir. Çünki peyğəmbərlər vəhy aldıqlarına “Şübhəsiz ki, mən sizin üçün etibar olunası bir elçiyəm! (Şüəra surəsi, 107)” ayəsində diqqət çəkildiyi kimi, açıq şəkildə təbliğ ediblər. Hz. Mehdi (ə.s) isə açıq-aşkar vəhy almadığı və möcüzə göstərmədiyi üçün fərqlidir. Bu, əlbəttə, hz. Mehdinin (ə.s) mənəvi məqamı baxımından uca Allahın çox böyük lütfüdür.

Hz. Mehdinin (ə.s) vəhy aldığından xəbəri olmaz. Lakin Allah bu dəyərli şəxsin qəlbinə doğrunu yanlışdan ayırd etməyi ilham edər. Hz. Mehdi (ə.s) bu vəhylə hərəkət etdiyini bilər, ancaq bunu özü düşünürmüş kimi hiss edər.

Peyğəmbərimiz (s.ə.v) hz. Mehdinin (ə.s) bu vəhylə səhv etməyəcəyini bildirir. Hz. Mehdi (ə.s) əhkamda (verdiyi hökmlərdə) məsumdur. Səhv etdikdə mütləq yenə doğruya yönələr. Çünki Allah hz. Mehdinin (ə.s) səhv etməsinə izn vermir. Bu baxımdan məsum imam xüsusiyyəti ancaq hz. Mehdiyə (ə.s) xasdır. Çünki Peyğəmbərimiz (s.ə.v) hz. Mehdinin (ə.s) doğulduğu andan etibarən bir mələyi olacağını, bu mələk vasitəsilə səhv etməsinə izn verilməyəcəyini bildirmiş və həmişə Allahın onu xüsusi qoruyacağına diqqət çəkmişdir.

“(HZ. MEHDİ (Ə.S)) PEYĞƏMBƏRİMİZİN (S.Ə.V) YOLUNU GEDƏCƏK. GÖZÜNƏ GÖRÜNMƏDƏN ONA YARDIM EDƏN BİR MƏLƏK OLACAQ. BİTKİNİ CANLANDIRACAQ VƏ ZƏİFƏ KÖMƏK EDƏCƏK”. (Şeyh Muhiddin Arabi, Fütuhatül Makiyye, Bölüm 366)

]]> http://dusunek.net/2012/05/23/her-insan-vehyle-hereket-edir/feed/ 0 fayuu мензере http://dusunek.net/2012/05/23/hesratlardaki-aerodinamik-qurulus/ http://dusunek.net/2012/05/23/hesratlardaki-aerodinamik-qurulus/#comments Wed, 23 May 2012 07:33:58 +0000 fayuu http://dusunek.net/?p=3210 ]]> Bir həşərat uçarkən saniyədə təxminən bir neçə yüz dəfə qanad çırpır. Hətta saniyədə 600 dəfə qanad çırpan həşəratlar da var. Bir saniyədə bu qədər hərəkət, üstəlik, fövqəladə həssaslıq bu dizaynın texnoloji cəhətdən təqlidini qeyri-mümkün edir.

Kaliforniya Universitetinin biologiya professoru Maykl Dikinson və əməkdaşlarının meyvə milçəklərinin uçma texnikasını öyrənmək üçün düzəltdikləri robot meyvə milçəklərindən 100 dəfə böyük olmasına baxmayaraq, ondan min dəfə az sürətlə qanad çırpa bilir. Hər beş saniyədə bir qanadını hərəkət etdirən robot milçək bu hərəkəti etmək üçün 6 müxtəlif mühərrikdən yardım alır.

Elm adamları illərdir ki, həşəratların qanad çırpma xüsusiyyətlərini müəyyən etmək üçün müxtəlif təcrübələr aparırlar. Bunlardan biri də Kaliforniya Universitesinin bioloqu prof. Maykl Dikinsonun meyvə milçəkləri üzərində apardığı təcrübələrdir. Bu təcrübələr nəticəsində Dikinson milçək qanadlarının çox kompleks aerodinamik texnikadan faydalandığını müəyyən etmişdir. Bundan başqa, qanadlar hər çırpmada istiqamətini dəyişir: aşağı hərəkət edən qanadda üst hissə yuxarı baxarkən, yuxarı hərəkət edəndə qanad dönərək qanadın alt hissəsi yuxarı baxır. Bu kompleks uçuş texnikasını analiz etməyə çalışan elm adamları təyyarə qanadları üçün istifadə edilən klassik aerodinamikanın qeyri-kafi olduğunu bildirirlər.

Meyvə milçəkləri uçmaq üçün birdən çox aerodinamik xüsusiyyətdən faydalanırlar. Məsələn, qanadlar bir vuruş meydana gətirəndə arxasında girdablı, qarışıq  hava dalğası buraxır. Qanad geri dönərkən bunu kilvater kimi dalğanın içindən keçirərək, bundan əvvəl itirdiyi enerjinin bir qismini yenidən bərpa edir. Saniyədə 200 dəfə qanad çırpan 2,5 millimetrlik meyvə milçəklərinin və digər həşəratların uçma əzələləri ən güclü əzələlər kimi xarakterizə edilir.

Bundan əlavə, qanadlarla bərabər iti gözlər, tarazlıq üçün istifadə edilən kiçik arxa qanadlar və s. kimi daha bir çox detal da həşəratların dizaynlarındakı mükəmməlliyi artırır.

Qeyd etmək lazımdır ki, həşəratlar milyonlarla ildir ki, bu aerodinamik qaydalardan faydalanaraq ucurlar. Hal-hazırda inkişaf etmiş texnologiyalardan istifadə edən elm adamları həşəratların uçma texnikalarını tam olaraq açıqlaya bilmirlər. Bu da yaradılışın açıq-aşkar dəlillərindən biridir. Allah hikmətlə baxanlar üçün kiçik bir həşəratda da ağlının və elminin bənzərsizliyini nümayiş etdirir. Bir ayədə Allah buna belə diqqət çəkir:

Göyləri və yeri icad edən (yoxdan yaradan) Odur. O, bir işi yaratmaq istədikdə ona ancaq: “Ol!”– deyər, o da olar. (Bəqərə surəsi, 117)

Bir böcəkdən ilham almaq

Milçəklər müasir təyyarələrdən daha üstün uçuş sisteminə sahibdirlər. Belə ki,  mühəndislər milçək kimi uça bilən miniatür təyyarələr düzəltməyi arzulayır. Məsələn, Marsa uçarkən planetə enə bilən və manevr qabiliyyətinə sahib olan robotların üzərinə böyük vəzifə düşür. Robotlara tətbiq ediləcək xüsusiyyət arasında birinci yeri kəpənəklər tutur. NASA və Georgia Tech təşkilatının elm adamları Marsın səthinə enə bilən və burada hərəkət edə bilən robotlar hazırlayırlar. Həşəratlardan ilham alaraq düzəldilən robotları “entomopter” adlandırırlar. (www.spacedaily.com/news/ mars-plane-01a.html)

Hal-hazırda 15 santimetrdən kiçik qanadı olan təyyarə istehsal etmək mümkün deyil.

Çünki bundan daha kiçik qanadların qaldırma qüvvəsi olmur. Milçəklər isə daha kiçik qanadlarla mükəmməl uça bilirlər. Milçəklərlə təyyarələrin qanadlarının təmin etdiyi qaldırma qüvvəsi müqayisə edildikdə milçəklərin təyyarələrdən 10 qat daha üstün olduğu ortaya çıxmışdır. (Harun Yəhya, Biomimetika)

15 santimetrlik təyyarələrə mini kamera yerləşdirilərək 100 metr yüksəklikdən uçurulur və onlardan casusluq məqsədilə istifadə edilir. ABŞ-ın Kaliforniya ştatında qurulan Aerovironment şirkəti illərdir bu təyyarələri istehsal edir. Proyektin lideri Matt Keennon milçək kimi havada qalan, ani manevrlər edən, şaquli səthlərə qoyulan və uzaqdan idarə olunan bir robot-milçək istehsal etmək istəyir. Ancaq müasir texnologiya milçəkləri bu mənada təqlid edə bilmir. Milçəyin uçuşunun təqlid edilməyəcək dərəcədə kompleks olması, kiçik canlının etdiyi hərəkətləri insanın təqlid etməsi də Allahın iznilə mümkündür. Allah Quranda milçəklərin yaradılış möcüzəsini bu şəkildə xəbər verir:

Ey insanlar! Sizə bir məsəl çəkilir. Onu dinləyin. Şübhəsiz ki, Allahdan başqa ibadət etdikləriniz bir milçək belə yarada bilməzlər, hətta bunun üçün bir yerə yığışsalar belə.  Əgər milçək onlardan bir şey götürüb aparsa, bunu ondan geri ala bilməzlər. (Bunu etmək) istəyən də aciz qalar, istənilən də! (Həcc surəsi, 73)

]]> http://dusunek.net/2012/05/23/hesratlardaki-aerodinamik-qurulus/feed/ 0 fayuu kepenek http://dusunek.net/2012/05/23/muselman-allahin-beyenmediyi-danisiq-uslubundan-imtina-eder/ http://dusunek.net/2012/05/23/muselman-allahin-beyenmediyi-danisiq-uslubundan-imtina-eder/#comments Wed, 23 May 2012 07:01:13 +0000 fayuu http://dusunek.net/?p=3205 ]]> ·  Müsəlmanlar hansı danışıq üslubundan çəkinərlər?

·  Allahın bəyəndiyi danışıq üslubu hansıdır?

Nitq insanların fikir, düşüncə və hisslərini, istək və arzularını ifadə etmələrinə, bir-birləri arasında ünsiyyət qurmalarına kömək edir. Quran əxlaqından uzaq yaşayan insanlar isə ünsiyyət vasitəsindən bir-birlərini narahat etmək üçün istifadə edərlər. Bu cür insanlar bütün komplekslərini, şəxsiyyət pozuqluqlarını, psixoloji problemlərini, ruhi sarsıntılarını danışıqları əsnasında ortaya tökərlər. Halbuki, Allah möminlərin danışıqlarının hikmətli olmasını əmr etmişdir:

Qullarıma de ki, ən gözəl sözləri danışsınlar. Çünki şeytan onların arasına ədavət sala bilər. Həqiqətən, şeytan insanın açıq-aydın düşmənidir. (İsra surəsi, 53)

Fiziki qüsurları dilə gətirən danışıqlar:

İnsanların fiziki qüsurlarını dilə gətirmək bəzi insanların danışığında böyük yer tutur. Məsələn, uzun boylu bir insan və ya başqa fiziki qüsuru olan insan görəndə  o adamın fiziki xüsusiyyətlərinə lağ etmək, qarşı tərəfin qüsurlu xüsusiyyətinə eyham etmək üçün o şəxsin xüsusiyyətinin əksini tərifləyərək alçaltmağa çalışmaq bu danışıq üslubuna daxildir. Əslində, bu cür insanlar son dərəcə qafil olduqları üçün olduqları vəziyyəti təqdir edənin Allah olduğunu, diləsə onları da bu cür əskikliklərlə imtahan edə biləcəyini düşünə bilməzlər.

İstehzalı zarafatlarla və ya pis ləqəblər qoşaraq danışmaq:

Bu danışıq tərzində qarşı tərəfi hörmətdən salmaq, əzməyə çalışmaq, öz üstünlüyünü ortaya qoymaq üçün üslub, səs tonu və sözlər xüsusi olaraq seçilir. Qarşıdakı adamın qüsuruna eyham edərək “bu, əslində, çox yaraşıqlı, çox ağıllı, çox varlıdır” kimi istehzalı üslubdan istifadə edilir. Bununla bərabər, mühitdə səhv edən birinə lağ etmək, əyləncə mövzusu etmək üçün yaxşı niyyətli bir adamla xüsusilə eyham yolu ilə zarafat etmək, onun hər hərəkətinə, hər sözünə lağ edərək zarafata davam etmək, sevmədiyi, əzmək istədiyi bir şəxslə, xüsusilə, izdihamlı mühitlərdə hörmətdən salıcı şəkildə zarafat etmək bu danışıq üslubunun çirkin üsullarına aiddir. Halbuki, istehza, alçaltma, ləqəb qoşma kimi davranışlar Quranda şiddətlə qınanmış və qadağan edilmişdir:

Ey iman gətirənlər! Bir camaat digərini məsxərəyə qoymasın. Ola bilər ki, bunlar onlardan daha yaxşı olsunlar. Qadınlar da qadınları (lağa qoymasınlar). Ola bilər ki, bunlar onlardan daha yaxşı olsunlar. Bir-birinizə tənə vurmayın və bir-birinizi pis ləqəblərlə çağırmayın. İman gətirdikdən sonra fəsadçı adlanmaq necə də pisdir. Məhz tövbə etməyənlər zalımlardır. (Hucurat surəsi, 11)

Acizlikləri dilə gətirən danışıqlar:

İnsanların sahib olduqları bəzi acizliklər din əxlaqından uzaq yaşayan insanların zarafat mənbəyidir. Ağıl və iradə ilə daim ortadan qaldırılması lazım olan və ağıllı insanın əsla mövzusunu etməyəcəyi, dilə gətirməyəcəyi acizliklər Quran əxlaqından uzaq yaşayan insanların danışıqlarında geniş yer tutur, hətta onları güldürür. Halbuki, möminlər insanın heç bir acizliyinin mövzusunu eşitmək belə istəməz, istəmədən eşitsə də bunları eşitməzlikdən gələr. Din əxlaqından uzaq yaşayan insanlar isə, bunun əksinə, acizlikləri ön plana çıxaran zarafatlar edər və bunlara gülərlər. Primitiv bir əyləncə anlayışını əks etdirən bu zarafatlara bəzən filmlərdə, TV proqramlarında da rast gəlmək mümkündür.

Deyinmək və şikayətçi üslubla danışmaq:

Bəzi insanlar gün ərzində qarşılaşdıqları mövzular haqqındakı düşüncələrini “öz-özlərinə deyinərək” dilə gətirərlər. Bəzən narahat olduqları bir şey, bəzən naqislik olduğunu düşündükləri bir mövzu, bəzən gördükləri səhv rəftar, eşitdikləri bir söz bu insanların çox düşünmədən dərhal bu mövzulardakı narahatlıqlarını ifadə etmələrinə səbəb olar.

Əslində, insanın gördüyü səhvi  dilə gətirməsi yanlış deyil. Amma bu danışığın səhv olmaması üçün mütləq (Allah rizası üçün) o səhvi düzəltmək lazımdır. Bir də əgər ortada səhv rəftar, söz ya da hadisə varsa, o zaman bunu mütləq mövzunu həll edə bilən insanlara çatdırmaq lazımdır. Eyni zamanda, səhvi ən gözəl, ən hikmətli, ən məqsədəuyğun sözlərlə qarşı tərəfə açıqlamaq lazımdır.

Deyinmə vərdişində sadaladığımız hədəflərin heç biri yoxdur. Məqsəd yalnız adamın ağlına gələnləri söyləyərək əsəbini aradan qaldırmasıdır. Bu da, deyinmənin nə qədər boş və səhv olduğunu dəqiq şəkildə ortaya qoyur.

Məsələn, “Bunu bura kim qoydu?”, “Bura bax, neçə gündür buranı heç təmizləyən olmayıb!”, “Nə qədər səs-küy salırlar!”, “Nə qədər çox sual verirlər?”, “Bax, yenə bunu səhv edib, neçə dəfə izah etmişəm!”, “Yenə ətrafı səliqəyə salmayıb!” kimi deyinmə növləri bir çox insanın heç düşünmədən gün boyu təkrarladığı cümlələrdəndir. Halbuki, mömin deyinmə vərdişinin Allaha inanan, qədəri, dünya həyatının imtahan yeri olduğunu və axirəti bilən bir insanın əxlaqına uyğun olmadığını bilər. Deyinmək möminin nəcibliyinə, şüuruna və vicdanına yaraşmayan bir rəftardır. Müsəlman lazım olsa gördüyü hər çatışmazlığı tək başına düzəldər, amma yenə də bunlardan şikayət etməz.

Dedi-qodu etmək:

İslam əxlaqının yaşanmadığı mühitlərdə geniş şəkildə nəzərə çarpan danışıq pozuqluğundan biri də dedi-qodudur. Bu cür mühitlərdə yaşayan bəzi insanlar vaxtları və  imkanları olmasa da dedi-qodu etmək üçün mütləq fürsət taparlar. Bəzən qapı qarşısında qonşularla, bəzən saatlarla telefonda, bəzən də çay və qəhvə ziyarətlərində bu mənzərəni görmək mümkündür. Ancaq burada əhəmiyyətli olan məqam odur ki, bu cür insanlar dedi-qodudan dərin zövq alırlar. Çünki dedi-qodu əsnasında bəhsi keçən adam hörmətdən salınıb-alçaldılarkən, dedi-qodunu edənlər özlərini üstün göstərməyə çalışırlar. Bu səbəbdən, yığıncaqlarda danışa biləcəkləri bir çox faydalı və ya zövqlü mövzu varkən, onlar israrla mövzunu dedi-qoduya çevirərlər. Qonşularını, dostlarını, qohumlarını, yoldaşlarını, tele-ulduzlar və hətta yoldan keçən adamları belə dedi-qoduya daxil edərlər.

Allah Quranda insanlara qeybət etməyin Quran əxlaqına uyğun olmadığını belə bildirmişdir:

Ey iman gətirənlər! Zənnə çox qapılmayın. Çünki zənn edilənlərin bir qismi günahdır. Bir-birinizi güdməyin, bir-birinizin qeybətini qırmayın. Sizdən biriniz ölmüş qardaşının ətini yemək istəyərmi? Siz ki, bundan iyrənirsiniz. Allahdan qorxun! Həqiqətən, Allah tövbələri qəbul edəndir, Rəhmlidir. (Hucurat surəsi, 12)

Düşüncəsiz danışıqlar:

Bəzi insanların danışıqlarında düşüncəsizlik tez-tez özünü büruzə verir. İzah etdiyi mövzu və ya istifadə etdiyi üslub qarşı tərəfin maraq dairəsinə daxil olmadığı halda, bunun fərqinə varmayıb izah etməyə davam etmək, əvvəl bəhs etdiyi şeyləri unudub təkrarən izah etmək, hər kəsin bildiyi şeyləri orijinal mövzu izah edirmiş kimi izah etmək, qarşısındakı adamın vaxtı olmadığı halda, onu sözə tutmaq bu cür insanlara xas düşüncəsizliyin ən diqqətə çarpan nümunələrindəndir. Bununla yanaşı, yersiz və pis zarafatlar etmək danışıqların daha da hikmətsiz hala gəlməsinə səbəb olur.

Çox vaxt qəsdən bir alçaltma və ya lağ etmə məqsədi olmadığı halda, şüursuzca danışılan söhbətlərdə insanları təhqir etmək adamlıq dini insanına məxsus davranışdır.

Möminlərin danışıq üslubları hikmətli və nəcibdir

Müsəlmanların gözəl xüsusiyyətlərindən biri səmimiyyətləridir. Bir söz söyləyəcəkləri zaman bunu sözün ən gözəli ilə, birbaşa və açıq şəkildə dilə gətirərlər. Dolambac üsullardan, atmacalı danışıqlardan çəkinərlər. Din əxlaqına görə yaşamayan cəmiyyətlərdə “söz atma” kimi məşhur üslubdan, zarafatlarında qarşılarındakına mesaj vermək üçün istifadə etməzlər. Rəftar və hərəkətləri ilə ətrafdakı insanlara nəsə izah etməyə çalışmazlar. Söyləmək istədikləri bir şey olanda, onu səmimiyyətlə, yumşaq şəkildə, təhqir etməyəcək sözlərlə və ən aydın şəkildə qarşılarındakı insana açıqlayarlar. Məqsədləri qəzəblərini büruzə vermək, qarşı tərəfi hörmətdən salmaq, etdiyi səhvə görə o adama dərs verməyə çalışmaq, onun rəftarına eyni tərzdə cavab vermək deyil. Əksinə, məqsədləri Allah rizası üçün yalnız qarşı tərəfə fayda verməkdir. Bu niyyətləri rəftarlarına əks olunduğu üçün qarşılarındakı insanlar da onların səmimi sözlərini və ya tənqidlərini nəzərə alar və rəftarlarındakı çatışmazlıqları düzəltməyə çalışarlar. Quranda möminlərin gözəl əxlaqları belə xəbər verilmişdir:

Onlar yalandan şahidlik etməz, boş və faydasız bir şeylə rastlaşdıqları zaman onlardan üz çevirib vüqarla keçərlər. (Furqan surəsi, 72)

Allahın necə məsəl çəkdiyini görmürsənmi? Gözəl söz kökü (yerdə) möhkəm olan, budaqları isə göyə yüksələn gözəl bir ağac kimidir. O (ağac) Rəbbinin izni ilə öz bəhrəsini hər zaman verir. Allah insanlar üçün misallar çəkir ki, bəlkə, düşünüb ibrət alsınlar. Pis söz isə yerdən qoparılmış və artıq kökü üstə dura bilməyən pis bir ağaca bənzəyir. (İbrahim surəsi, 24-26)

Möminlər üslublarında Allahın razılığını güdərlər

Möminlər gözəl əxlaqlarının tələbi olaraq danışıqlarında son dərəcə “ölçülü və hörmətli üslubdan istifadə edərlər”. Qarşılarındakı adamın yaşı, mədəni və ağıl səviyyəsi, savadı, varlı və ya kasıb olması onların bu üslubunu dəyişdirməz. Çünki onlar Quran əxlaqını, Allahın razılığını qazanmaq üçün yaşayarlar. Qarşılarındakı insanları müstəqil bir varlıq kimi düşünüb, hər birinə müxtəlif cür yanaşsalar, Quran əxlaqını gərəyi kimi yaşaya bilməyəcəklərini bilərlər. Bu səbəblə, qarşılaşdıqları hər insanın Allahın dünya həyatında onlar üçün yaratdığı imtahanın bir hissəsi olduğunu bilərlər və İslam əxlaqını təmsil etmək şüuru ilə hərəkət edərlər. Hər birinin sözünə ən hörmətli, ən gözəl şəkildə cavab verməyə çalışarlar. Quranda möminlərin bu əxlaqı belə bir nümunə ilə vurğulanmışdır:

Biri sizinlə salamlaşdığı zaman siz onun salamını daha böyük ehtiramla alın və ya (verilən salamı olduğu kimi) qaytarın! Həqiqətən, Allah hər şeyin haqq-hesabını çəkəndir. (Nisa surəsi, 86)

Müsəlmanlar bir söz söyləmədən əvvəl mütləq vicdanları ilə məsləhətləşər, daim sözün ən gözəlini söyləməyə çalışarlar. Qarşı tərəfi narahat edəcək, ona vəsvəsə və ya çətinlik verəcək bir söz belə söyləməzlər. Əksinə, onlara rahatlıq verən, qəlblərini açan, sevindirən, şövqləndirən şəkildə danışmağı hədəfləyərlər. Qarşılarındakı insanları yaxşı olana təşviq etmək, imani baxımdan daha da güclənmələrini təmin etmək, onları Allaha daha da yaxınlaşdırmaq məqsədilə danışarlar.

]]> http://dusunek.net/2012/05/23/muselman-allahin-beyenmediyi-danisiq-uslubundan-imtina-eder/feed/ 0 fayuu 301889_407503655955866_145483792157855_1160234_1259089535_n http://dusunek.net/2012/05/23/dinlerin-tkamulu-yalani/ http://dusunek.net/2012/05/23/dinlerin-tkamulu-yalani/#comments Wed, 23 May 2012 06:56:29 +0000 fayuu http://dusunek.net/?p=3202 ]]> Təktanrılı dinlərin təkamüllə çoxtanrılı dinlərdən əmələ gəlməsi yalandır

Təxminən bir əsr əvvəl, Çarlz Darvinin “Növlərin mənşəyi” adlı kitabı hələ ilk dəfə nəşr olunduğu dövrdə təkamül anlayışı materialist və ateist kütlələrin dəstəyini qazanmışdı. Dövrün bəzi mütəfəkkirləri insanın ətrafındakı hər şeyi təkamüllə açıqlayırdılar. Onların fikrincə, hər şey “ibtidai”dən başlayır, daha sonra aliyə doğru inkişaf edirdi.

Bu yanlış fikri bir çox sahəyə tətbiq etməyə çalışdılar. Məsələn, iqtisadiyyatda marksizm təkamül xarakterli inkişafın labüd olduğunu və nəticədə, bütün millətlərin kommunizmi qəbul edəcəyini iddia edirdi. Bunun ancaq təxəyyül məhsulu olduğu və marksizmin irəli sürdüyü iddiaların həqiqətləri əks etdirmədiyi zaman keçdikcə aparılan təcrübələrlə sübut edildi.

Eyni şəkildə, sosiologiya, antropologiya, tarix kimi elm sahələrinə də təkamül nəzəriyyəsi təsir etmiş, ancaq son əsrdə əldə edilən məlumatlar və elmi irəliləyişlər bu mənfi təsiri aşkar etmişdir.

Bütün bu təkamül nəzəriyyələrinin ortaq cəhəti isə Allah inancına qarşı olmaları idi. Dinlərin təkamülü yalanı da bu məqsədlə və bu fəlsəfi təməl üzərində irəli sürüldü. Bu yalanın qabaqcıl tərəfdarlarından Herbert Spenserin (Herbert Spencer) həqiqətdənkənar iddialarına görə, bəşəriyyətin ilk dövrlərində heç bir dini inanc yox idi. “İlk dinlər” isə ölülərə tapınmaqla başlamışdı. Dinlərin təkamülü yalanını müdafiə edən digər antropoloqlar isə daha fərqli hekayələr uydurdular. Bəzilərinə görə, dinin mənbəyi animizmə (təbiəti canlandırma, təbiətin ruhu olduğuna inanma) və bəzilərinə görə, totemizmə (insana, qrupa və ya əşyaya tapınma) əsaslanırdı. Başqa bir antropoloq E. B. Teylorun fikrincə, tarixdə sıra ilə animizm, manizm (ölmüş əcdadların ruhuna tapınma), politeizm (çoxtanrılılıq) və sonda monoteizm (təktanrılılıq) gəlirdi.

Halbuki XIX əsrin ateist antropoloqları tərəfindən masa arxasında yazılan ssenarilərlə irəli sürülən və daha sonra daima gündəmdə tutulan bu nəzəriyyə yalandan başqa bir şey deyildi. Arxeoloji və tarixi tapıntıların da göstərdiyi kimi, sözügedən şəxslərin iddialarının əksinə, tarixin ilk dövründən etibarən Allahın peyğəmbərləri vasitəsilə insanlara vəhy etdiyi haqq din mövcud olmuşdur. Ancaq hər dövrdə haqq dinlə birlikdə batil inanclar da olmuşdur. Dövrümüzdə də Allahın bir və tək olduğuna iman gətirən, Rəbbimizin nazil etdiyi dinə tabe olan insanlar olduğu kimi, daşdan, taxtadan düzəldilmiş bütlərə, bəzi ruhlara, şeytana, müxtəlif heyvanlara, əcdadlarına, Günəşə, Aya, ulduzlara tapınan insanlar da var. Habelə, bu insanların əksəriyyəti müasir, inkişaf etmiş mühitdə yaşayan insanlardır.

Digər tərəfdən, tarix boyu Allahın göndərdiyi haqq dinlərin əmrlərini, hökmlərini və əxlaqi dəyərlərini pozmağa çalışan insanlar da olmuşdur. Quranda bəzi insanların batil inancları dinə daxil etməyə çalışdığı, beləcə, göndərilən haqq dini dəyişdirib təhrif etdiyi xəbər verilmişdir:

Vay o şəxslərin halına ki, onlar öz əlləri ilə kitabı yazır, sonra da: “Bu, Allahın vəhyidir!”– deyirlər ki, onunla cüzi miqdarda pul əldə edə bilsinlər. Öz əlləri ilə yazdıqlarına görə vay onların halına! Qazandıqları şeyə görə vay onların halına! (Bəqərə surəsi, 79)

Bu vəziyyət Allahın varlığına və birliyinə inanan və Rəbbimizin bildirdiyi hökmlərə tabe olan bəzi insanların zaman ərzində haqq dindən uzaqlaşmasına və batil inanclara yönəlməsinə səbəb olmuşdur. Beləliklə, bəzi batil inanclar üzə çıxmışdır. Başqa sözlə, bəzi insanların irəli sürdüyü kimi, “dinlərin təkamülü” kimi bir proses əsla baş verməmiş, ancaq haqq dinin müəyyən dövrlərdə insanlar tərəfindən təhrif edilməsi ilə batil dinlər meydana gəlmişdir.

Haqq dinin təhrif edilməsi

XX əsrdə dinlərin mənşəyi haqqında ciddi araşdırmalar aparıldı. Beləcə, dinlərin təkamülü iddialarının heç bir elmi əsası olmayan, təxəyyülün məhsulu olan ssenarilər olduğu çox keçmədən üzə çıxdı. Endru Lenq (Andrew Lang), Vilhelm Şmidt (Wilhelm Schmidt) kimi antropoloqların rəhbərliyi ilə dünyadakı dinlərin tədqiq edilməsi nəticəsində dinlərin təkamül keçirmədiyi, əksinə, zaman ərzində təhrif edildiyi məlum oldu.

Mesopotamiya və Misirdə əldə edilən arxeoloji tapıntılar

Mesopotamiya ovalığı tarixi mənbələrdə “sivilizasiyaların beşiyi” adlandırılır. Mesopotamiya ovalığının yaxınlığında isə antik Misir mədəniyyəti yerləşir.

Bu sivilizasiyalarla bağlı aparılan arxeoloji qazıntılarda diqqət çəkən xüsuslardan biri bu xalqların dini inanclarına dair əldə edilən tapıntılar idi. Əldə edilən yazılı qaynaqlarda saysız-hesabsız saxta ilahların gördüyü işlərdən bəhs edilirdi. Daha çox tapıntı əldə edildikcə və tədqiqatçılar bunları anlamaq üçün faydalı metodlar tapdıqca bu sivilizasiyaların inancları ilə əlaqədar bəzi detallar da üzə çıxmağa başladı. Diqqətçəkən cəhət bu idi ki, bu qövmlərin inandığı batil ilahların hamısından üstün tək bir İlah inancı var idi. Əldə edilən tarixi yazılar və tapıntılar tarix boyu haqq dinin mövcud olduğunu göstərirdi. Mesopotamiya, Misir, hind, Avropa sivilizasiyaları ilə yanaşı, astek, ink, mayyalar kimi Amerika sivilizasiyalarının da tək İlah inancına malik olduğu, onlara haqq dini təbliğ edən elçilər gəldiyini göstərən dəlillər əldə edilmişdir. Çoxtanrılı inancın içində bir Tanrı inancının gizli olduğunu tapan ilk tədqiqatçı Oksford Universitetindən Stefan Lenqdon (Stephan Langdon) idi. Lenqdon 1931-ci ildə əldə etdiyi tapıntıları elm dünyasına xəbər verərkən bu məlumatların gözlənilməz olduğunu deyirdi, çünki bu tapıntılar daha əvvəlki təkamül xarakterli açıqlamalara tamamilə zidd idi. Lenqdon tapıntılarla bağlı belə izah verir:

Mənim fikrimcə, insanın ən qədim tarixi tək tanrı inancının pozularaq çoxtanrılığa və pis ruhlara inanca çevrildiyini göstərir.

Lenqdon 5 il sonra “The Scotsman” jurnalında belə yazırdı:

… Bütün dəlillər əvvəlcə tək Tanrı inancının olduğunu göstərir. Semitik mənşəli xalqların arxeoloji və ədəbi qalıqları da ən qədim zamanlarda belə tək Tanrı inancının olduğunu göstərir. Yəhudi dininin və digər semitik mənşəli dinlərin totemik, bütpərəst mənşədən əmələ gəldiyinin tamamilə əsassız olduğu bu gün artıq məlum olmuşdur.

Birdən çox ilaha tapınma azğınlığı dinlərin təkamülü nəzəriyyəsinin iddia etdiyi kimi, insanların təbiət güclərini təmsil edən bəzi mənfi ruhlara tapınmaları ilə meydana gəlməmişdi. Bir və tək olan İlahın müxtəlif isimləri insanlar tərəfindən zaman ərzində fərqli şərh edilmiş və tək İlah inancı təhrif edilmişdi. Tək İlahın müxtəlif isimləri zaman ərzində çox ilah inancına çevrilmişdi.

Buna bənzər pozulmanın izlərini antik Misirdə də görmək mümkündür. Tədqiqatçılar antik Misirin əvvəlcə təktanrılı inanc sisteminə malik olduğunu, daha sonra bu təktanrılı inancın bəzi insanlar tərəfindən təhrif edilərək Günəşə tapınan “sabiiliyə” çevrildiyini aşkar ediblər. Antropoloq M. De Ruj (M. de Rouge) bu barədə belə deyir:

Misir dini çox sayda tanrının tək Tanrıya çevrilməsi ilə meydana gəlməmişdi. Əksinə, Misir dininin tək Tanrı inancına yaxın olduğu zamanlar bu sivilizasiyanın ən qədim dövrlərinə uyğun gəlirdi. Misir dininin son mərhələləri isə bütün Misir dininin ən çox pozulmuş halı olmuşdur.

Hindistanda batil çoxtanrılı inancın mənşəyi

Hind mədəniyyəti Yaxın şərq sivilizasiyaları qədər qədim olmasa da, dünyanın qədim sivilizasiyalarından biri hesab edilir.

Hindistanda saysız-hesabsız tanrılara tapınılan batil inanclar var. Bu batil dinləri araşdıran tədqiqatçılardan biri Endru Lenqdir. Lenq uzunmüddətli tədqiqatlar nəticəsində çoxtanrılı dinlərin Yaxın şərqdə meydana gəlməsinə oxşar prosesin Hindistanda da baş verdiyini üzə çıxarmışdır.

Edvard Makkreydi (Edward McCrady) də hindlilərin Veda adlı kitablarını tədqiq edərkən hind mədəniyyətinin erkən dövrlərində tanrıların bir üstün İlahın müxtəlif xüsusiyyətləri kimi şərh edildiyini yazır. Veda kitabındakı ilahilərdə də açıq şəkildə təktanrılı tövhid inancının pozulmasının izlərini görmək mümkündür. Mövzunu təhlil edən tədqiqatçılardan Maks Müller (Max Müller) əvvəlcə tək İlah inancının olduğunu qəbul edir:

Vedada tək Tanrı inancının çoxtanrılı inancdan daha əvvəl olduğunu görürük. Saysız-hesabsız tanrıya dualarında belə tək sonsuz Tanrının zikri göyü duman kimi örtmüş bütpərəst anlayışın arasından mavi səmanın görünməsi kimi üzə çıxır.

Buradan bir daha məlum olur ki, dinlərin təkamülü baş verməmişdir, əksinə, insanların haqq dinə bəzi batil inanclar əlavə etməsi və ya bəzi əmr və qadağalara etinasız yanaşması ilə dini inanclar zaman ərzində təhrif edilmişdir.

Avropa tarixində dinlərin təhrif edilməsi

Tarixi Avropa xalqlarının inanclarında da bənzər pozulmanın izini görürük. Məsələn, qədim yunan batil inancları üzərində tədqiqat aparmış Aksel V. Persson (Axel W. Persson) “Tarixdən əvvəl yunan” adlı əsərində belə yazır:

Əvvəl mövcud olan tək Tanrı inancı daha sonra yunan dini miflərində gördüyümüz saysız-hesabsız əhəmiyyətsiz tanrı şəxsiyyətlərə çevrilmişdir. Mənim fikrimcə, bu bir çox ilahın varlığı tək və bir olan Tanrını tərif edən müxtəlif isimlərin zaman ərzində fərqli şərh olunmasına bağlıdır.

Eyni pozulmanın izlərini İtaliyada da görmək mümkündür. Arxeoloq Rozenzveyq (Rosenzweig) qədim Etrusk dövrünə uyğun gələn “İkviun lövhələri” (İguine tablets) üzərində apardığı təhlillərdə: “İlahlar əvvəlcə isimlərin müxtəlif xüsusiyyətlər kimi şərh olunması nəticəsində meydana gəlir”, -deyir.

Qısaca desək, təqribən bir əsr ərzində əldə edilən bütün antropoloji və arxeoloji tapıntılar tarix boyu xalqların əvvəlcə tək Tanrı inancına malik olduğunu, ancaq zaman ərzində bu inancın təhrif edildiyini göstərir. Əvvəlcə hər şeyi yoxdan yaradan, hər şeyi görən və bilən, bütün aləmlərin sahibi olan Allaha inanan xalqlar zaman keçdikcə Rəbbimizin isimlərini ayrı-ayrı ilahlar kimi düşünmüş və birdən çox batil ilaha tapınmağa başlamışlar. Haqq və gerçək din bir və tək ilah olan Allaha ibadət edilən dindir. Çoxtanrılı dinlər isə Rəbbimizin hz. Adəmdən etibarən insanlara vəhy etdiyi haqq dinin insanlar tərəfindən təhrif edilməsi nəticəsində meydana gəlmişlər.

Allahın vəhy etdiyi haqq din

Yer üzündə fərqli ərazilərdə yaşayan və yaşamış xalqların dini dəyərlərinə və mədəniyyətlərinə nəzər saldıqda ortaq inanca malik olduqlarını görürük. Aralarında mədəni mübadilənin baş verməsinin qeyri-mümkün olduğu xalqların dinlərində mələk, cin və şeytan kimi insanla eyni məkan ölçüsündə yaşamayan varlıqlardan axirət inancına, insanın palçıqdan yaradılmasından edilən ibadətlərə qədər bir çox ortaq cəhət var. Məsələn, Nuh tufanı haqqında məlumatlar şumer qaynaqlarında, Çin yazılı mənbələrində, Qaller, Litva inanclarında və bir çox müxtəlif xalqların mədəni irsində mövcuddur.

Bu həqiqət din əxlaqını bir və tək olan uca İlahın, yəni aləmlərin Rəbbi olan Allahın vəhy etdiyini göstərən dəlillərdən biridir. Dünyanın hər tərəfindəki müxtəlif xalqlar eyni uca məqamdan gələn, bənzəri olmayan bir tək İlahın varlığını xəbər verən dinlərlə tərbiyə ediliblər. Rəbbimiz hər dövrdə üstün etdiyi bəzi seçilmiş qulları vasitəsilə Özünü insanlara tanıtmış və insanlar üçün seçdiyi dini bildirmişdir. Allahın son vəhyi olan Quranda “hər qövmün bir doğru yolgöstərən rəhbəri olduğu (Rəd surəsi, 7)” xəbər verilmişdir. Başqa ayələrdə isə Allahın hər xalqa xəbərdar edən göndərdiyi belə bildirilir:

Biz heç bir məmləkəti onu xəbərdar edənlər olmadan məhv etmədik. (Xəbərdar edənləri də) öyüd-nəsihət vermək üçün (göndərdik). Biz əsla zalım deyilik! (Şüəra surəsi, 208-209)

Bu mübarək elçilər xalqlarına bir və tək olan Allaha iman gətirməyə və qulluq etməyə dəvət etmiş, yaxşılığı əmr edib pislikdən çəkindirmişlər. İnsanlar Rəbbimizin qatında seçilmiş müqəddəs elçilərə və onların miras qoyduğu ilahi kitablara tabe olmaqla xilas ola bilərlər. Rəbbimizin aləmlərə rəhmət olaraq göndərdiyi son Peyğəmbər hz. Muhəmməd (s.ə.v) və Allahın əbədiyyən qoruduğu son ilahi kitab Qurani-kərim də bəşəriyyətin ən doğru yolgöstəricisidir.

Allah insanları hər şeyin ən gözəlindən, ən mükəmməlindən zövq alacaq şəkildə yaratmışdır. Bu səbəbdən, insan həyatı dərk etməyə başladığı andan etibarən bu mükəmməlliyə çatmaq üçün cəhd edir. Daima gözəllik və nemət axtarır. Ancaq bunu nə qədər çox istəsə də, bunun üçün nə qədər çox səy göstərsə də, dünya həyatında heç vaxt axtardığı mükəmməlliklə qarşılaşa bilməz. Çünki Allah dünya həyatını xüsusi olaraq qüsurlu və əksik yaratmışdır.

Əlbəttə, Allahın belə yaratmasında bir çox hikmət var. Çünki “O, Xaliq, yoxdan Yaradan, Surətverən Allahdır. Ən gözəl adlar yalnız Ona məxsusdur. Göylərdə və yerdə olanların hamısı Onun şəninə təriflər deyir. O, Qüdrətlidir, Hakimdir. (Həşr surəsi, 24)“ ayəsində bildirildiyi kimi, Allahın yaratması qüsursuzdur. Rəbbimiz dilədiyi hər şeyi yaratmağa qadir olandır. Bu səbəbdən, dünya həyatındakı bütün əksikliklərin bir məqsədi var. Bunlardan biri də Cənnətin varlığını qavramaq və bunun üçün səmimi səy göstərməkdən ibarətdir.

Allah insanın fitrətini ancaq Cənnətdə rahat edə biləcəyi və nəfsinin istəklərini ancaq orada ödəyə biləcəyi şəkildə yaratmışdır. Quranın bir çox ayəsində bu həqiqət açıqlanmışdır. Buna görə, insan əsl həyatını Cənnətdə yaşayacağını əsla unutmamalıdır. Bu mövzudakı Quran ayələrindən bəziləri belədir:

Bu dünya həyatı əyləncə və oyundan başqa bir şey deyildir. Axirət yurdu isə əsl həyatdır. Kaş ki, biləydilər! (Ənkəbut surəsi, 64)

Rəbbiniz tərəfindən bağışlanmağa və müttəqilər üçün hazırlanmış, genişliyi göylər və yer qədər olan Cənnətə tələsin. (Ali-İmran surəsi, 133)

Cənnət əhli peyğəmbərlərlə söhbət edəcək

Möminin dünyada zövq aldığı hər şey Cənnətdə də yaradılacaq

Axirət Cənnət əhli üçün sevgi yurdudur

Möminlər Cənnət nemətlərdən sərhədsiz faydalanacaqlar

Cənnətdə möminlər üçün bütün nemətlərin əsli yaradılacaq

Möminlər Cənnətdə ağıllarından keçən hər şeyə qovuşacaqlar

Cənnət əhlində qüsur və acizlik əlaməti olmayacaq

Cənnətdə çirklənmə, tozlanma yoxdur

Cənnətdə Allahdan bir rəhmət olaraq bezmə və yorulma yoxdur

…”Bu gün sizin müjdəniz (ağacları) altından çaylar axan Cənnət bağlarıdır. Siz orada əbədi qalacaqsınız!” – (deyiləcək). Bu, böyük uğurdur. (Hədid surəsi, 12)

Belə dediklərinə görə də Allah onları (ağacları) altından çaylar axan, içində əbədi qalacaqları Cənnət bağları ilə mükafatlandırdı. Yaxşı iş görənlərin mükafatı budur. (Maidə surəsi, 85)

Qarışıq ruh halına, yanlış dünyagörüşünə yönəldən və Quranda inkar edilən reinkarnasiya azğınlığının əsl üzü necə kamuflyaj edilir?

Tamamilə xəyali fikirlərə əsaslanan bu inanc niyə gənclərə silsilə yazılar, məqalələr və dünya səviyyəsində məşhur olan sənətkarlar vasitəsilə yeridilməyə çalışılır?

Bəzi insanlar ölüm və axirət qorxularını aşmaq, özlərini bu həqiqətlərdən uzaq tutmağa çalışaraq təsəlli vermək üçün reinkarnasiya kimi batil inancları qəbul etmək istəsələr də, niyə bu inanclar onlara rahatlıq gətirmir?

Bəzi insanlar dünyadakı xaosdan, qarışıqlıqdan, müharibələrdən, çətinliklərdən, səmimiyyətsizliklərdən uzaqlaşmağın və sülh şəraitində yaşamağın yollarını axtarırlar. Lakin bu axtarış zamanı bəzi yanlış inanclara da yönəlirlər. Bu yanlış inanclardan biri də karma fəlsəfəsinə əsaslanan reinkarnasiyadır.

Reinkarnasiya inancının yanlışlığına İmam Rəbbani də diqqət çəkmişdir

Böyük İslam alimi İmam Rəbbani reinkarnasiya inancının yanlışlığını bu şəkildə bildirmişdir:

“Qəlbləri xəstə, məlumatları az olan bəzi şəxslər, hətta özlərini şeyx kimi tanıdan bəzi dinsizlər tənasühə (reinkarnasiyaya) inanır. “Ruhlar kamilləşmədən əvvəl bir bədəndən ayrıldığı zaman başqa bir bədənə keçir. Kamilləşdikdən sonra insanlara qayıtmırlar, tənasüh yolu ilə yetkinləşirlər”, – deyir, tənasühlə bağlı bir çox hekayələr uydururlar… Tənasühlə ruhlar kamilləşirsə, Cəhənnəm kimlər üçündür, kimlər əzab çəkir? Buna inanmaq Cəhənnəmi inkar etmək və hətta öldükdən sonra yenidən dirilməyə inanmamaqdır”.

 Karma inancı nədir?

Karma inancı hinduizm, buddizm və çaynizm kimi batil şərq fəlsəfələrində əhəmiyyətli yer tutur. Sanskrit dilinə mənsub olan karma sözü “hərəkət” mənasını verir. Hind fəlsəfələrində karma anlayışı səbəb-nəticə qanunu kimi tanınır. Buna görə də karmaya inanan insan öldükdən sonra başlayan yeni həyatındakı müvəffəqiyyətlərinin, ictimai mövqeyinin və ya həyat tərzinin əvvəlki həyatındakı davranışlarına və əxlaqına bağlı olduğuna inanır.

Karmanın əsasında isə insanın ölümdən sonra dünyaya yenidən başqa bir bədənlə gəlməsi və bu ölüb-dirilmənin müntəzəm olaraq davam etməsi mənasını verən reinkarnasiya inancı var.

Karma inancına görə reinkarnasiya

Reinkarnasiya insanın öldükdən sonra başqa bir bədənlə dünyaya yenidən gəlməsi haqqında inancdır.

Karma fəlsəfəsinin nəticəsi olaraq reinkarnasiya, yəni insanın öldükdən sonra başqa bir bədənlə dünyaya yenidən gəlməsi inancı hind fəlsəfələrinə köklü surətdə yerləşmişdir. Karma fəlsəfəsi “Dinlərin tarixi” adlı kitabda qısa şəkildə belə izah edilir:

Bu inanca əsasən, insan etdiklərinə görə heyvan, bitki, insan və ya tanrı şəklində doğulur (Allahı tənzih edirik).

Reinkarnasiyada axirət inancı yoxdur, öldükdən sonra dünya həyatında eyni ruhla, lakin yeni bədənlə dirilmə inancı vardır. Lakin bu, Allahın Quranda bildirdiyi hökmlərlə ziddiyyət təşkil edən, batil və azğın inancdır.

        Bu fəlsəfədə diqqət çəkən başqa azğın inanc isə insanın ilah olaraq da doğula bilməsidir. Bu, tarix boyu inanılan ən batil və saxta iddiadır. Bu iddia Allaha şirk qoşmaq mənasını verir. Halbuki, məlumdur ki, heç bir insan ilah ola bilməz. Yalnız bir İlah var, O da uca Allahdır. O, nə doğmuş , nə də doğulmuşdur.  Bütün kainatın və canlıların sahibi, yaradanı, qoruyucusu və İlahı Allahdır. Onun tayı-bərabəri yoxdur. Rəbbimiz olan Allah bu həqiqəti Quranın “İxlas”  surəsində belə bildirir:

      “De: “O Allah Təkdir! Allah Möhtac deyildir. O, nə doğmuş, nə də doğulmuşdur! Onun heç bir tayı-bərabəri də yoxdur!” (İxlas surəsi 1- 4)

      “İxlas”  surəsində bildirilən bu həqiqətdən başqa inanca sahib olanlar, şübhəsiz ki, doğru yoldan sapmışdır.

       Reinkarnasiya azğınlığına nümunə…

       Bu fəlsəfədə varlı və ya müvəffəqiyyətli olan insanın keçmiş həyatında yaxşı insan olduğu üçün bu həyatında var-dövlətlə mükafatlandırıldığı düşünülür. Eynilə, kasıb, şikəst, yaxud müvəffəqiyyətsiz olan insanın keçmiş həyatında pisliklər etdiyi və bunun əvəzini indiki həyatında bu şəkildə aldığı iddia edilir. Hətta bu batil iddiaya əsasən, insan etdiyi pisliyə görə, sonrakı həyatında bitki və ya heyvan görünüşündə də ola bilər.

       İlk baxışda reinkarnasiya inancının insanlara bəzi gözəl əxlaq xüsusiyyətləri qazandıra biləcəyi zənn edilə bilər. Çünki bu inanca görə, bir insan yenidən dünyaya gəldiyi zaman ən yaxşı şəraitdə yaşamaq istəyəcək, buna görə də, indiki həyatında sonrakı dünya həyatını qazanmaq üçün ən doğru şəkildə yaşamağa cəhd edəcək. Lakin həm karma, həm reinkarnasiya inancı, həm də hinduizm, buddizm kimi fəlsəfələrin ehtiva etdiyi bir çox batil inanc insan ağlına, məntiqinə, vicdanına və fitrətinə ziddir. Buna görə də, bu fəlsəfələrin ehtiva etdiyi qanun və tətbiqlərin insanlara gözəl əxlaq, cəmiyyətlərə də rahatlıq, sülh və xoşbəxtlik gətirməsi mümkün deyil. Bu inancların məşhur olduğu, hətta milli din olaraq qəbul edildiyi ölkələrdəki həyat şəraiti və ədalətsizliklər bunun ən bariz nümunələrindəndir.

       Reinkarnasiyanı inkar edən Quran hökmləri

       Uca Rəbbimizin qullarına rəhmət və xəbərdarlıq olaraq göndərdiyi Quranda “Onlar sənin yanına gəlib elə bir məsəl çəkməzlər ki, (ona cavab olaraq) Biz sənə haqqı və ən yaxşı yozumu verməyək (Furqan surəsi 33)” ayəsində də bildirildiyi kimi, hər şeyin izahı var. Reinkarnasiya, hinduizm, buddizm və karma fəlsəfələrində öldükdən sonra başqa bədənlə yenidən dünyaya dönmə inancı da bunlardan biridir.

       Quranda ən çox təkrarlanan mövzulardan biri ölümlə birlikdə dünya həyatının sona çatması və dünya həyatında edilən əməllərin əvəzinin axirətdə alınmasıdır. Bu həqiqət aşağıdakı ayədə belə bildirilir:

“Hər bir kəs ölümü dadacaqdır. Lakin Qiyamət günü mükafatlarınız sizə tam veriləcəkdir. Kim oddan uzaqlaşdırılıb Cənnətə daxil edilərsə, o, uğur qazanmış olar. Dünya həyatı isə aldadıcı ləzzətdən başqa bir şey deyildir”. (Ali-İmran surəsi, 185)

Ayədə bildirilən qiyamət günü və mükafatların tam veriləcəyi həqiqətindən əlavə reinkarnasiya iddiasını əsassız edən və Quranda bildirilən başqa bir mövzu isə öldükdən sonra dünyaya geri dönməyə mane olan sərhəd (bərzəx) olduğunun bildirilməsidir:

“Nəhayət, onlardan birinə ölüm gəldiyi zaman deyər: “Ey Rəbbim! Məni geri qaytar. Bəlkə, tərk etdiyim yaxşı əməlləri (indi) edəm”. Xeyr! Onun bu dedikləri ancaq (boş) bir sözdür. Onların arxasında diriləcəkləri günə qədər bərzəx vardır”. (Muminun surəsi 99-100)

Ayələrdəki ifadələr reinkarnasiya inancının  xəyali inanc olduğunun dəlilidir. Rəbbimiz qullarına əcr qazanmaları üçün dünya həyatını bir dəfə nəsib etmiş və bu dünyadakı həyatlarını ölümlə nəticələndirəcəyini açıq şəkildə bildirmişdir.

Niyə bəzi insanlar reinkarnasiya inancına meyil edir?

Reinkarnasiya heç bir ilahi qaynağa əsaslanmayan batil inancdır. Sadəcə, hind fəlsəfələrində deyil, dünyanın bəzi bölgələrində reinkarnasiyaya inanan, daha doğrusu reinkarnasiyanın doğru olmasını istəyən insanlar var. Bunun səbəbi dinə inanmayan, axirətin varlığını inkar edən, ölümdən sonra yox olmaqdan və ya sonsuza qədər Cəhənnəmdə qalmaqdan qorxan insanların reinkarnasiyanı bu qorxularını məğlub etmək üçün çıxış yolu kimi görmələridir. Çünki reinkarnasiya inancının əsasında ölümdən qorxmağın yersiz olduğu və insanın yenidən doğularaq arzularına çata biləcəyi kimi doğru olmayan təlqinlər durur.

Halbuki, Quranda ölümün və dirilişin bir dəfə olduğu bildirilir. Hər insan dünyada sadəcə bir dəfə yaşayır, sonra ölür və ölümündən sonra yenidən dirildilərək, dünyada etdiklərinə görə Cənnətlə mükafatlandırılır, yaxud Cəhənnəmlə əzablandırılır. Yəni insanın bir dünya həyatı, bir də sonsuza qədər yaşayacağı axirət həyatı var. İnsanların öldükdən sonra dünya həyatına geri dönə bilməyəcəkləri Quranda açıq şəkildə bildirilmişdir:

“Məhv etdiyimiz obalara qadağa qoyulmuşdur və onların (əhalisi bir daha bu dünyaya) qayıtmayacaqlar”. (Ənbiya surəsi 95)

İnsanlar necə aldanırlar?

Diqqət etsək, görərik ki, dövrümüzdə azğın təlimlərin təbliğatında istifadə edilən şüarlardan bəziləri “müasirlik”, “cəsurluq” və “azadlıq”dır. Şübhəsiz ki, müasir dünyagörüşünə sahib olmaq, dövrün inkişaflarını yaxından izləmək, yeniliyə açıq olmaq gözəl xüsusiyyətdir. Lakin buradakı məqsəd insanları din əxlaqından uzaqlaşdırmaq üçün hər cür azğın təlimi və əxlaqsızlığı bəzədilmiş təlqinlərin ardında insanlara təqdim etməkdir. On il əvvəl insanların qınadıqları və qəti şəkildə qarşı olduqları müxtəlif davranışların artıq cəmiyyət tərəfindən adi qarşılanması bu təbliğatın Quran əxlaqından uzaq yaşayanların üzərində nə qədər təsirli olduğunun göstəricisidir.

Reinkarnasiya kimi inancların insanların diqqətini çəkməsinin ən əhəmiyyətli səbəblərindən biri, dünya səviyyəsində məşhur olan bəzi sənətçilərin bu inanclara olan marağıdır. Tibetdə buddist geyimlərində şəkillər çəkdirən, yaxud reinkarnasiyaya inandıqlarını açıqlayan bəzi məşhurlar insanların diqqətlərini bu azğın inanclara çəkməyə çalışırlar. Bundan əlavə, dinsizliyi təlqin edərək degenerasiyanı yaymaq məqsədi ilə yaradılan mistik və sirli görüntü xüsusilə gənclərin bu təlimlərə marağına səbəb olur.

Nəticə:

“…qəlblər ancaq Allahı zikr etməklə rahatlıq tapır”. (Rəd surəsi 28)

Bu məqalədə keçən bütün ayələr ölümün bir dəfə olduğunu açıq və qəti şəkildə göstərir. Bəzi insanlar ölüm və axirət qorxularını məğlub etmək və özlərini təsəlli etmək üçün reinkarnasiya kimi batil inancları qəbul etsələr də, öldükdən sonra bir daha dünyaya gəlməyəcəklər. Uca Allah bir Quran ayəsində belə bildirir:

” Onlar dünya həyatının zahirini bilirlər, axirətdən isə xəbərsizdirlər”. (Rum surəsi 7)

Unutmaq olmaz ki, hər insan bir dəfə öləcək və bu ölümündən sonra Allahın təqdiri olaraq sonsuza qədər yaşayacağı axirət həyatı başlayacaq. Allah hər insanı dünyada etdiyi yaxşılıq və ya pisliklərə görə Cənnətlə mükafatlandıracaq, yaxud Cəhənnəmlə cəzalandıracaq. Allah sonsuz ədalət sahibi, sonsuz mərhəmətli və şəfqətli olandır, hər kəsə etdiyinin əvəzini əskiksiz olaraq verəndir.

Ölümdən və ya Cəhənnəmə getmə ehtimalından qorxaraq reinkarnasiya kimi batil inanclarda təsəlli axtarmaq isə, şübhəsiz ki, insana böyük ziyan verər. Ağıl və vicdan sahibi hər insan Cəhənnəm əzabından xilas olub Cənnəti qazanmaq üçün səmimi qəlblə Allaha yönəlməli, hər an Allahı zikr etməli və insanlar üçün yeganə hidayət rəhbəri olan Qurana tabe olmalıdır. Sonsuz rahatlığı axtaranlar üçün yeganə qurtuluş yolu budur. Quranda bu həqiqət belə bildirilmişdir:

“Onlar orada ilk ölümdən başqa heç bir ölüm dadmayacaqlar. (Allah) onları Cəhənnəm əzabından qorumuşdur – sənin Rəbbinin lütfkarlığı sayəsində. Məhz bu, böyük uğurdur”. (Duxan surəsi 56- 57)

]]> http://dusunek.net/2012/05/23/muasirlik-adi-altinda-gizlenen-batil-telim-reinkarnasiya/feed/ 0 fayuu 380650_309946455747788_100001973098964_731124_1733759157_n